Μαυρο

black_banner

Μαύρο

“Χρειάστηκαν 40 χρόνια για να ανακαλύψω ότι η βασίλισσα όλων των χρωμάτων είναι το μαύρο.” ~ Α. Ρενουάρ

black-pigmentΤο Μαύρο χρώμα συνδέεται με τη δύναμη, την κομψότητα, την τυπικότητα, το θάνατο, το κακό και το μυστήριο.

Είναι ένα χρώμα που συνδέεται με το φόβο και το άγνωστο (μαύρες τρύπες ). Συνήθως έχει μια αρνητική έννοια ( μαύρη λίστα, μαύρο χιούμορ ). Το μαύρο υποδηλώνει τη δύναμη και την εξουσία. θεωρείται ότι είναι ένα πολύ επίσημο, κομψό, με κύρος χρώμα ( μαύρη γραβάτα, μαύρο Mercedes ). Ένα μαύρο κοστούμι ή φόρεμα μπορεί να σας κάνει να φαίνεστε πιο λεπτή, αλλά είναι και το σύμβολο της θλίψης .

Το Μαύρο δίνει την αίσθηση της προοπτικής και του βάθους, όμως ένα μαύρο φόντο σε συνδυασμό με άλλο χρώμα πλην του άσπρου, μειώνει την αναγνωσιμότητα. Κατά την προετοιμασία ενός έργου για μια γκαλερί τέχνης ή φωτογραφίας, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε ένα μαύρο ή γκρι πασπατού για να κάνει τα άλλα χρώματα να ξεχωρίζουν. Ιδιαίτερα αν το έργο αποτελείται από φωτεινά χρώματα. Δημιουργώντας έτσι μία αντίθεση χρωμάτων.

O Manet ήταν λάτρης του μαύρου.

Edouard_Manet_025

The Luncheon in the Studio, 1868
Λάδι σε καμβά, 120 x 154 cm, Neue Pinakothek, Munich

Τα μαύρα Χρώματα

Υπάρχουν δύο βασικοί τύποι μαύρων. Ο πρώτος τύπος προέρχεται από άνθρακα. Είναι τα γνωστά Ivory Black, Bone Black, Peach Black, Charcoal Black και Lamp Black. Όλα παράγονται από την καύση οργανικής ύλης. Η πηγή του άνθρακα προσδίδει συχνά μικρές διαφορές. Σε λαδομπογιά, στεγνώνουν πάρα πολύ αργά, τόσο αργά που ορισμένοι κατασκευαστές προσθέτουν στεγνωτικό για να επιταχύνουν το χρόνο στεγνώματος. Λόγω του ότι το μαύρο από άνθρακα αργεί να στεγνώσει, είναι καλύτερα να μην χρησιμοποιείται σε υπόστρωμα (under-painting).

Ο άλλος τύπος μαύρου είναι το μαύρο σιδήρου το οποίο είναι γνωστό ως Mars black. Έχει αντίθετα χαρακτηριστικά των μαύρων του άνθρακα και στεγνώνει πιο γρήγορα.

Είναι σύνηθες να έχει κανείς και τους δύο τύπους μαύρων σε παλέτα χρωμάτων λόγω των διαφορετικών ιδιοτήτων τους. Σε προηγούμενη σελίδα μιλήσαμε για τις διαφορές που μπορεί να προκύψουν από εταιρεία σε εταιρεία. Στη συνέχεια υπάρχουν οι ιδιότητες των καθαρών χρωστικών και οχι οι ιδιότητες των χρωμάτων που μπορεί να διαθέτη η κάθε εταιρεία.

Αν δεν τα συγκρίνουμε δίπλα – δίπλα, είναι δύσκολο να τα ξεχωρίσουμε. Το σημαντικότερο απ’ όλα είναι να προσέξουμε την διαφάνεια, καλυπτικότητα και τον χρόνο στένωσης του καθενός.

Τα βασικά είδη μαύρου

Ivory Black (PBk9)

ivory

Οι Ρωμαίοι δημιούργησαν αυτό το μαύρο ως ένα μαύρο γενικής χρήσης είτε με απανθράκωση ελεφαντόδοντο ή οστά των ζώων. Στο λάδι είναι ήμι-διάφανο και έχει ψυχρή, μπλε απόχρωση, αλλά παίρνει μία καφετί απόχρωση όταν χρησιμοποιείται αραιωμένο. Είναι μέτριο σε δύναμη χρωματισμού. Ο Ρέμπραντ χρησιμοποιούσε Ivory black. Η ημι-διαφάνειά του το κάνει κατάλληλο για ανάμειξη με άλλα χρώματα (για να μην τα λασπώνει) και για χρήση σε λαζούρες, έτσι είναι χρήσιμο για να χαμηλώνει την ένταση χρωμάτων χωρίς να τα μαυρίζει. Όταν αναμιγνύεται με κίτρινο το αποτέλεσμα είναι ένα μουντό πράσινο.

Στο ακρυλικό είναι δύσκολο να διατηρήσει τις ιδιότητές του και κάποιες εταιρείες δεν το παρασκευάζουν καν. Μετά από επικοινωνία με την Winsor & Newton επιβεβαιώθηκε ότι το Ivory black τους, σε ακρυλικό επαγγελματικής ποιότητας είναι αδιάφανο ( η χρωστική είναι ημι διάφανη) και έχει καφέ υπόχρωμα.

Μπορούμε να φτιάξουμε όμως Ivory black “Hue” σε ακρυλικό χρησιμοποιώντας περίπου ultramarine blue και Lamp black. (Το αναλογία διαφέρει ανάλογα με την ποιότητα του χρώματος που θα χρησιμοποιήσετε. Θα καταλάβετε οτι είστε κοντά στην αναλογία όταν φτιάξετε τις γκρι αποχρώσεις. Πάντος θα χρειαστεί λίγο Ivory black λόγω τις ισχυρής καλυπτικότητάς του). Έτσι διατηρούμε κάποια από την διαφάνεια του ultramarine blue και παίρνουμε γκρι αποχρώσεις ανάλογες του λαδιού. Εξάλλου όπως είδαμε στις σελίδες με τις χρωστικές η Rembrandt προσθέτει στο Ivory black και ultramarine.

Lamp Black (PBk6)

Αρχικά παραγόταν από την καύση φυτικών ελαίων, αλλά σήμερα παράγεται από την καύση διαφόρων πετρελαϊκών προϊόντων . Είναι ένα από τα παλαιότερα μαύρα. Το βρίσκουμε ακόμη και σε προϊστορικούς χρόνους . Αργή να στεγνώσει και έχει μπλε απόχρωση στο λάδι. Διατηρεί μία γαλαζωπή χροιά όταν χρησιμοποιείται διαλυμένο. Είναι ένα πολύ αδιαφανές χρώμα και έχει μεγαλύτερη χρωματική δύναμη από το Ivory black. Η αδιαφάνειά του και η μεγάλη χρωματική δύναμή του το καθιστούν δύσχρηστο στην ανάμειξη με άλλα χρώματα.

Η χρωστική δύναμη των μαύρων είναι αντίστροφη από την λαμπρότητά τους. Λιγότερο μαύρο άνθρακος ( lamp black) χρειάζεται για να φτιάξουμε τον ίδιο τόνο του γκρι απ’ ότι ivory black.

Carbon black (pbk7)

Το Carbon black το χρησιμοποιούσαν ως χρωστική από τα πολύ παλιά χρόνια. Αυτή η χρωστική του μαύρου παρασκευάζεται με τον ίδιο τρόπο που παρασκευάζεται το κάρβουνο. Δηλαδή, το ξύλο ή άλλο φυτικό υλικό καίγεται με περιορισμένο οξυγόνο έτσι ώστε να διατηρηθεί ο άνθρακας. Έχει χρησιμοποιηθεί με λάδια και ακουαρέλα. Είναι μια χρωστική με μεγάλη καλυπτικότητα.

Mars Black (PBk11)

mars

Το Mars Black αναπτύχθηκε στις αρχές του 20ου αιώνα . Είναι μια αδιάφανη χρωστική σιδήρου που έχει την ισχυρότερη δύναμη χρωματισμού . Είναι ψυχρό σε μάζα (masstone) που θερμαίνει όταν αναμιγνύεται με λευκό και έχει θερμό υπόχρωμα – το θερμότερο των τριών μαύρων. Έχει γρήγορο χρόνο στεγνώματος και μεγαλύτερη χρωστική δύναμη από το Ivory black, και έτσι είναι το καλύτερο για να χρησιμοποιηθεί ως χρώμα υπο-ζωγράφισης . Το μαύρο αυτό, όταν στεγνώνει δίνει ένα πολύ ματ αποτέλεσμα.

Payne’s grey

paynes_grey

Αν και δεν είναι μαύρο, είναι ένα σκούρο χρώμα που εφευρέθηκε στα τέλη του 18ου αιώνα και το όνομά του το πήρε από τον William Payne ένας ακουαρελίστας εκείνης της εποχής. Το γνήσιο έχει μια γαλαζωπή απόχρωση και είναι ασθενέστερο σε δύναμη από οποιοδήποτε από τα παραπάνω μαύρα Payne’s Grey είναι στην πραγματικότητα ένα μείγμα μπλε και μαύρο, συνήθως μπλε βαθύ γαλάζιο και Ivory black αλλά κάθε μάρκα είναι λίγο διαφορετική.

Perylene Black (PBk31)

perylene

Εφευρέθηκε το 1948 και είναι μια μαύρη χρωστική ουσία με ισχυρή πράσινη χροιά. Είναι μια συνθετική οργανική χρωστική ουσία, δεν είναι ούτε άνθρακας ούτε με βάση το σίδηρο όπως όλα τα άλλα μαύρα . Το μαύρο Περυλενίου στεγώνει πολύ αργά και είναι διαφανές

Όταν αναμιγνύεται με dioxazine violet, quinacridone violet ή perylene violet (PV29) παράγει ένα πιο σκούρο και πιο σταθερό μαύρο απ’ ότι τα μαύρα του άνθρακα. Είναι πολύ αποτελεσματικό για να σκουραίνουν όλα τα πράσινα φυλλώματα και ως σκιά για βότανα και τοπία, αλλά και ( σε μεγάλη αραίωση / λαζούρα ) σε σκιές για πορτραίτα και φιγούρες. Εξαιρετικό για να χαμηλώνει την ένταση και να σκουραίνει ζεστά χρώματα , καθώς και για να το αναμίξετε με κίτρινο, πράσινο ή μπλε χρώματα για να αποκτήσετε θαμπά, σκούρα πράσινα.

Chromatic Black

Το χρωματικό μαύρο είναι ένα μαύρο που παράγεται από την ανάμειξη διαφόρων σκούρων χρωστικών χωρίς να περιέχει μαύρη χρωστική. Συνήθως παράγεται με την ανάμειξη μιας κόκκινης και πράσινης χρωστικής ή με μια μπλε και κόκκινη χρωστική. Πιο κάτω θα δώσουμε κατάλληλους συνδυασμούς.

Η χρήση του μαύρου

Κάποιοι λένε να μην χρησιμοποιείται το μαύρο. Εν μέρη, αυτό οφείλεται στους Ιμπρεσιονιστές* (όπως ο Ρενουάρ και ο Μονέ) και σε δηλώσεις που έκαναν. Ότι δηλαδή η σκιές δεν είναι μαύρες και ότι δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ποτέ το μαύρο ( αν και οι περισσότεροι το χρησιμοποιούσαν κατά καιρούς ). Χρησιμοποιώντας όμως δική μας ανάμειξη για να πετύχουμε μαύρο, και όχι μαύρη χρωστική, πετυχαίνουμε μια πιο σωστή θερμοκρασία στην ανάμιξη των χρωμάτων (ψυχρά – θερμά στις σκιές), μία καλύτερη αρμονία με τα χρώματα γύρω του ( ιδιαίτερα αν το χρωματικό μας μαύρο είναι διάφανο), και αποφεύγουμε τον σχηματισμό “τρύπας” καθ’ ότι η μαύρη χρωστική, ιδιαίτερα όταν στεγνώνει ματ φαίνεται σαν να σχηματίζει “τρύπα” ( αν και επί 25.000 χρόνια που χρησιμοποιήθηκε το μαύρο, και στα κλασικά αριστουργήματα – είδε Rembrandt που κατά κόρoν χρησιμοποιούσε Ivory black – δεν διαπιστώνω “Τρύπες”. Πράγμα το οποίο υποδηλώνει μάλλον ότι το μαύρο δεν κάνει τρύπες – ο ζωγράφος τις κάνει ).

Ένας άλλος λόγος που κάποιοι αποφεύγουν το μαύρο είναι ότι η υπερβολική χρήση του μαύρου (ιδιαίτερα αδιάφανου μαύρου) όταν χρησιμοποιείται για να σκουρύνει χρώματα έχει σαν αποτέλεσμα τα χρώματα να λασπώνουν, ιδιαίτερα σε αρχάριους και όταν το υπόχρωμα (undertone) του μαύρου που χρησιμοποιούμε έχει διαφορετική θερμοκρασία από το χρώμα που θέλουμε να σκουρύνουμε ( “λάσπη” συνήθως δημιουργούμε όταν αναμιγνύουμε ψυχρό με θερμό χρώμα πράγμα το οποίο θα αναλύσουμε στις σελίδες τις θεωρείας χρώματος). Έτσι κάποιοι για να διευκολυνθούν, καταργούν τελείως το μαύρο. Πάντα όμως μιλάμε για μαύρη χρωστική που χάνει κάθε ενδιαφέρον σε σχέση με το χρωματικό μαύρο.

Αν χρησιμοποιείται οποιοδήποτε μαύρο με βάση τον άνθρακα και όταν στεγνώσει διαπιστώσετε ότι σας δίνει ένα ματ αποτέλεσμα το οποίο μπορεί να είναι σε δυσαρμονία με τα υπόλοιπα χρώματα γύρο του, μπορείτε να αναμίξετε λίγο από ένα από τα σκούρα χρώματα με το μαύρο όπως burnt umber (όμπρα ψημμένη), phthalo blue ή dioxazine violet. Θα σας δώσει ένα πιο πλούσιο μαύρο.

Η ανάμιξη του χρωματικού μαύρου

Ο πιο συνηθισμένος τρόπος για να φτιάξουμε χρωματικό μαύρο είναι η ανάμειξη ultramarine blue με κάποιο γήινο χρώμα όπως την όμπρα ψημμένη. Άλλα για πιο πλούσιο βαθύ μαύρο δοκιμάστε, 1/3 Prussian blue, 1/3 alizarin crimson, και 1/3 burnt sienna ( μπορείτε να αντικαταστήσετε το Burnt sienna με οποιοδήποτε γήινο χρώμα όπως burnt umber, raw sienna, ή raw umber. Το αποτέλεσμα αλλάζει ελαφρός).

Όταν προσθέσετε λευκό σε αυτό το χρωματικό μαύρο θα πάρετε πανέμορφα γκρί. Αν το γκρι που πάρετε από την ανάμιξη αυτή τείνει πολύ προς το μπλε, προσθέστε λίγο παραπάνω από το γήινο χρώμα για να γίνει πιο ουδέτερο. Αποφεύγετε γενικά να το κάνετε πολύ θερμό (προς το καφέ) γιατί θα σας λασπώσει τα χρώματα με τα οποία θα το αναμείξετε.

Δοκιμάστε τον πιο πάνω τρόπο αντικαθιστώντας τα διάφορα γήινα χρώματα για να δείτε τα γκρι που παράγονται. Θα μπορούσατε να φτιάξετε ολόκληρο έργο χρησιμοποιώντας μόνο θερμά και ψυχρά γκρι με αυτό τον τρόπο.

Ανάλογα με τις χρωστικές που χρησιμοποιείτε μπορείτε να φτιάξετε δικό σας μαύρο με διάφορους τρόπους.

Από την βασική παλέτα, το ultramarine blue με το burnt umber (όμπρα ψημμένη) φτιάχνουν ένα αρκετά σκούρο μείγμα. Αν θέλετε ακόμα πιο σκούρα απόχρωση δοκιμάστε Prussian Blue ( συνήθως αποτελείται από phthalo blue και μαύρο) με burnt umber (όμπρα ψημμένη) ή burnt sienna (σιέννα ψημμένη). Αν και μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε raw umber (όμπρα ωμή) το αποφεύγουμε επειδή δεν θα μας δώσει την ευκαιρία αν θέλουμε να το κάνουμε πιο ψυχρό ή πιο θερμό εξαιτίας τις τάσης του προς ένα πράσινο-καφέ.

Υπάρχει στην αγορά και έτοιμο χρωματικό μαύρο συγκεκριμένα η Gamblin το παρασκευάζει με Phthalo green και quinacridone red. Το ίδιο μπορείτε να φτιάξετε και εσείς. Εάν δεν έχετε Phthalo Green μπορείτε να το φτιάξετε με Phthalo Blue ( green shade) + Hansa yellow medium σε ανάμειξη με quinacridone red σε περίπου ίσες ποσότητες..

Επειδή όμως ο σκοπός μας στις σελίδες αυτές είναι μόνο η παρουσίαση των χρωμάτων θα μιλήσουμε για αυτά αναλυτικά στις σελίδες για ανάμιξη χρωμάτων.

Advertisements

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s